Zakaczawie (często utożsamiane z historycznymi Kartuzami) to część Legnicy położona „za Kaczawą”, na północ i północny wschód od śródmieścia. Nazwa „Zakaczawie” utrwaliła się po 1945 r., kiedy powojenni mieszkańcy przeniesieni „na drugą stronę Kaczawy” zaczęli tak potocznie określać tę część miasta; administracyjnie rdzeń obszaru wiąże się jednak z dawnymi Kartuzami — nazwą wywiedzioną od sprowadzonych tu w XV w. kartuzów (klasztor powstał w latach 1423–1424). Współcześnie w miejskiej nomenklaturze część urzędowych materiałów preferuje nazwę „Kartuzy (Zakaczawie)”.

Dzisiejszy obraz urbanistyczny dzielnicy tworzą głównie zwarte kwartały kamienic z przełomu XIX i XX w., dawne zakłady rzemieślnicze i powojenne dogęszczenia. Po dekadach zaniedbań obszar stał się symbolem problemów społeczno-gospodarczych Legnicy (stąd przydomek „Dzielnica Cudów”), ale równolegle — miejscem silnych działań animacyjnych i kulturowych (m.in. głośna „Ballada o Zakaczawiu”).

Od kilku lat miasto prowadzi na Zakaczawiu projekty odnowy: remonty kamienic, porządkowanie przestrzeni podwórek, a także inwestycje w przestrzeń publiczną (bulwar nad Kaczawą i przebudowa ul. Nadbrzeżnej). Obszar ten został również ujęty w pracach nad nowym Gminnym Programem Rewitalizacji.

Zakaczawie/Kartuzy to historycznie ukształtowana, „za-rzeką” część Legnicy o silnej tożsamości — od dziedzictwa kartuzów po robotnicze kamienice i powojenne narracje. Dziś jest jednym z kluczowych pól miejskiej rewitalizacji, z dedykowanymi konsultacjami i inwestycjami poprawiającymi warunki życia oraz wizerunek dzielnicy.